Archive for stycznia 2013

Intelektualna asceza

  Ten blog jest owocem gorącego postanowienia poprawy. W ciągu ostatnich kilku lat niemal całkowicie byłem oddany studium nad jednym tematem, nad wczesnym chrześcijaństwem. Przyniosło i przynosi to wiele dobrych owoców w sferze naukowej i prywatnej. Nie zamierzam z tym tematem zrywać, uważam, że można z niego wywieść bardzo wiele cennych refleksji mających znaczenie dla dnia dzisiejszego, wiele interesujących wizji i koncepcji, które powinny zostać wyrażone w obliczu współczesnego świata i jego małych i wielkich problemów. Zgłębianie tego właśnie zagadnienia wydawało mi się dotąd wprost doskonale pasować do mojego charakteru, jednak jak sobie to niedawno uświadomiłem – doświadczenie wskazuje inaczej. Nie jestem typem starożytnika, ani archeologa, ani historyka i odkryłem, iż na dłuższą metę takie zajęcie męczy mnie na wielu poziomach. Na szczęście nie zostałem wyłącznie z taką przygnębiającą obserwacją, bo oto oświeciło mnie, iż w gruncie rzeczy interesuję się wieloma innymi sprawami, co umykało mojej uwadze. Tym właśnie postanowiłem się zająć.
  Czym w takim razie się interesuję? Przede wszystkim współczesnością, życiem tu i teraz, jednak ujmowanym w pewnych konkretnych ramach. Najszerzej określiłbym je jako ramy socjologii i antropologii. Pociąga mnie w nich chyba ich demistyfikacyjna właściwość wobec współczesnej kultury, która lubi o sobie myśleć jako o wyzbytej z wszelkiego determinizmu, z wszelkich „sztucznych konieczności”, tymczasem w nie dokładnie wpada nieświadoma. Obie wymienione nauki pokazują dobitnie to, że człowiek jest nieodmiennie zwierzęciem stadnym nawet wtedy, gdy przeciw temu się buntuje; śledzą zmiany, które zachodzą w społeczeństwach i kulturach na mniejszą (chronologicznie) skalę (socjologia) i na skalę bardzo szeroką (antropologia), co sprawia, że chcąc nie chcąc natykają się na coś, co w człowieku jest być może ponadczasowe, a na pewno problematyczne. To prowadzi mnie do filozofii, a może raczej filozofii mojej prywatnej, w której skupiam się na człowieku, jego obcowaniu z samym sobą, ze wspólnotą oraz światem (kosmosem), co już na pierwszy rzut oka ujawnia moje relacyjne postrzeganie rzeczywistości. Niedawno zajął mnie również temat życia politycznego, nie tylko od strony politycznej organizacji życia publicznego, ale także od strony wyobrażeń, jakie ludzie w najbliższej mi kulturze na ten temat posiadają (jak życie polityczne postrzegają, jaki wpływ i znaczenie mu przypisują). Wreszcie nieustannie pociąga mnie tematyka mentalności, psychologii społecznej i światopoglądów, czyli tego, jak ludzie myślą przede wszystkim we wspólnocie oraz jak konstruują świat, w którym funkcjonują. Poza tym istnieje wiele innych zagadnień, które okresowo przykuwają moją uwagę, niektóre z nich mogą być dość niespodziewane, ale może i one czasem się tutaj pojawią. W każdym razie chciałbym się tym wszystkim zając nieco poważniej i stąd ten blog, na którym chcę odnotowywać swoje lektury, obserwacje i przemyślenia.
  Do powyższego muszę dodać, iż uświadomiłem sobie ku własnemu wstydowi, że w gruncie rzeczy słabo znam klasykę literatury Zachodniej i to również postanowiłem naprawić. W związku z tym już wylądowały u mnie na biurku Boska Komedia i Faust. Mam nadzieję, że na tym nie koniec. Planuję odnotowywać niektóre wrażenia z lektury.
  Na koniec wypadałoby wyjaśnić tę przerośniętą tytulaturę mojego bloga. Zacznijmy od końca. Asceza to greki trening, ćwiczenie, jednak asceza nabrała pewnego duchowego znaczenia, oznacza jakieś samoograniczenie, pracę nad sobą i to jest mym celem. Nie chciałbym się zajmować bezcelową intelektualną zabawą, pragnę, by coś z tego wynikało. Ideę bezpośrednio zaczerpnąłem od Ortegi y Gasseta, ale o tym może napiszę wkrótce. Jeśli zaś chodzi o główny tytuł bloga – chciałbym, by poskromienie niedouczenia, głupoty, intelektualnego nieuporządkowania nie prowadziło do (jak może się zdarzyć i często się zdarza) pychy lub pewności siebie, ale do pokory, skromnej postawy wobec świata i ludzi tak dalece przerastających pojedynczy umysł.

Szukaj

Swedish Greys - a WordPress theme from Nordic Themepark. Converted by LiteThemes.com.